AI‑gedreven applicaties, plugins en assistants worden steeds gebruikelijker. Een van deze tools is OpenClaw (voorheen Clawdbot en Moltbot), die in korte tijd populair is geworden. Het is een gratis en open‑source autonome AI‑agent ontwikkeld door Peter Steinberger.

De belofte is aantrekkelijk: OpenClaw kan je inbox opschonen, e‑mails versturen, je agenda beheren en andere repetitieve taken uitvoeren. Het kan zelfs doorwerken wanneer jij niet achter je toetsenbord zit. Het voelt bijna alsof je een echte persoonlijke assistent hebt, dus het is niet verrassend dat mensen het graag willen uitproberen.

Toch kleven er – zoals bij veel dingen die te mooi lijken om waar te zijn – directe problemen aan het gebruik van OpenClaw. We willen je waarschuwen voor twee basisrisico’s die belangrijk zijn om te overwegen voordat je OpenClaw of een vergelijkbare agent inzet.

Gemanipuleerde versies van OpenClaw

Er is een groeiende golf aan malafide software die zich voordoet als populaire tools op het internet. Ons Security Operations Center heeft gevallen gezien waarin gebruikers gemanipuleerde versies van de bot download­den, of complete websites bezochten die uitsluitend waren opgezet om OpenClaw te imiteren en gebruikers te misleiden.

Als je besluit te experimenteren met deze agent, is het cruciaal dat je websites of bestandsbronnen vermijdt die niet direct gekoppeld zijn aan de legitieme OpenClaw‑community.

Op basis van onze eigen observaties en onderzoek van andere partijen zoals Malwarebytes raden we het volgende aan:

• Raadpleeg uitsluitend bronnen die gelinkt zijn op https://openclaw.ai en download bestanden alleen van https://github.com/openclaw/openclaw. Bezoek geen discords, GitHub‑repositories of andere bronnen die niet verbonden zijn aan deze officiële pagina’s.
  • Als je een organisatie beheert, blokkeer dan de volgende impersonation‑domeinen:
  o moltbot[.]you
  o clawbot[.]ai
  o clawdbot[.]you
  o github[.]com/gstarwd/clawbot

Risico’s door brede toegangsrechten op OpenClaw

Zelfs als je de correcte agent uit de juiste repository haalt, blijft voorzichtigheid noodzakelijk. Om zijn functionaliteit waar te maken, vereist OpenClaw – net als vergelijkbare agents – extreem ingrijpende permissies.
Om je inbox op te schonen, moet het immers voortdurend toegang hebben tot je communicatie. Om e‑mails te versturen, moet het in staat zijn berichten namens jou te creëren en te verzenden zonder toezicht.

De agent kan daarnaast shell commands uitvoeren, scripts runnen en volledige browser control overnemen. Wanneer een agent met zulke mogelijkheden niet streng wordt begrensd door restrictieve permissiestructuren, is hij per definitie gevaarlijk. Het wordt wat wij een compound risk object noemen.

We gaan niet alle individuele risico’s uitschrijven, maar het zijn er veel. Ze kunnen zowel bewust door een aanvaller misbruikt worden als per ongeluk ontstaan door een storing of gebruikersfout.

De meest noemenswaardige risico’s zijn:

1. Privilege‑amplification en chain‑escalation
2. Massale automatisering van fouten
3. Onvoorspelbaarheid en gebrek aan auditability
4. Ongeautoriseerde data‑toegang en datalekken
5. Gevoeligheid voor prompt‑injection
6. Supply‑chain blootstelling
7. Onbedoelde beleidschendingen
8. Agent‑drift

Security aanbevelingen voor gebruikers van OpenClaw en AI-agents

Individuele gebruikers kunnen met dit soort agents experimenteren, maar moeten dat voorzichtig doen. Houd permissies zo beperkt mogelijk, alleen datgene wat echt nodig is. Vermijd toegang tot gevoelige systemen. Zorg dat alle acties worden gelogd en controleer ze regelmatig. Gebruik menselijke goedkeuring voor handelingen met grote impact. Houd databronnen gescheiden zodat de agent geen informatie kan vermengen of lekken. Monitor afwijkend gedrag of manipulatie van prompts.

Behandel de agent zoals elke krachtige automatiseringstool: pas least privilege toe, isoleer hem en controleer zijn toegangsrechten regelmatig.

Security aanbevelingen voor bedrijven m.b.t. OpenClaw en AI-agents

Organisaties zouden sterk moeten beperken wie autonome agents mag creëren of inzetten. Deze systemen kunnen per ongeluk data benaderen, workflows activeren of acties uitvoeren die gebruikers niet volledig begrijpen. Als iedere medewerker zelf zo’n agent kan opzetten, ontstaat een groot risico op misconfiguraties, data‑exposure en ongeautoriseerde automatisering.

Het is aanzienlijk veiliger om deployment van agents te centraliseren binnen een gecontroleerd team dat verstand heeft van identity‑security, least‑privilege‑principes en monitoring. Daarmee behoudt de organisatie inzicht in wat de agent kan doen en hoe deze zich gedraagt.

Mathis Koch

Security Analist

015 251 36 36

info@pinewood.nl

Kwaadwillenden gebruiken openbare informatie over uw organisatie om kwetsbaarheden te vinden. Denk aan testservers, open poorten, vergeten domeinen of onveilig ingestelde cloudomgevingen. Dit vormt het startpunt van een cyberaanval.

Met Pinewood External Attack Surface Management (EASM) krijgt u continu inzicht in wat er over uw organisatie zichtbaar is op internet — en waar mogelijke risico’s liggen. Zo voorkomt u dat kwaadwillenden misbruik maken van uw digitale footprint.

Wat is External Attack Surface Management (EASM)?

EASM is een cybersecurity-dienst die uw externe aanvalsoppervlak continu in kaart brengt. Dit omvat alle systemen, websites, cloudomgevingen en digitale assets die zichtbaar zijn vanaf het internet.

Door dit continu te monitoren, ziet u:

• Waar uw organisatie mogelijk kwetsbaar is.

• Of er onbekende of onbedoelde assets online staan.

• En hoe uw beveiligingsniveau zich ontwikkelt over tijd.

Wat deze dienst EASM biedt:

1. Asset discovery – inzicht in uw digitale aanvalsoppervlak

We brengen alle onderdelen van uw digitale aanvalsoppervlak in kaart: domeinen, servers, applicaties, cloudservices, e-mailinfrastructuur en meer.

2. Analyse en classificatie – begrijp uw risico’s

Onze specialisten analyseren en classificeren elk onderdeel op basis van dreigingsniveau. Zo weet u precies welke risico’s de hoogste prioriteit hebben.

3. Monitoring en detectie – continu inzicht in nieuwe bedreigingen

Het Pinewood Security Operations Center (SOC) monitort uw digitale aanvalsoppervlak 24/7. Nieuwe risico’s of afwijkingen worden direct gesignaleerd en gemeld.

4. Advies en opvolging – concrete ondersteuning bij beveiliging

Onze SOC-analisten en security consultants helpen u met advies en opvolging. Zo weet u precies welke maatregelen nodig zijn om uw digitale aanvalsoppervlak te beschermen.

EASM geïntegreerd met het Pinewood SOC

De kracht van EASM zit in de integratie met het Pinewood Security Operations Center (SOC). Hierdoor profiteert u van:

• Beter inzicht in kwetsbaarheden en blind spots.

• Directe koppeling met SIEM-logging voor realtime context.

• Snellere en gerichtere reactie op incidenten.

Samen vormen EASM en het SOC een compleet beeld van uw digitale weerbaarheid.

Waarom kiezen voor EASM bij Pinewood?

✅ Volledig inzicht in uw externe aanvalsoppervlak
✅ Combinatie van automatische en handmatige analyse
✅ Integratie met het Pinewood SOC, 100% soeverein Nederlands SOC
✅ Ervaren Threat Intelligence-team
✅ Concreet advies en ondersteuning 
✅ Nu tijdelijk voor €6.500 (normaal €10.000)

Eindejaarsactie – tijdelijk €6.500

De EASM-dienst van Pinewood is tijdelijk beschikbaar voor €6.500 (in plaats van €10.000).

Aanbieding geldig t/m 31 december 2025. Vraag hem hier aan:

Vul jouw gegevens in en we nemen zo snel mogelijk contact met je op!

"*" geeft vereiste velden aan

Naam*

Bedrijfsnaam

E-mailadres*

Telefoonnummer*

CAPTCHA

Versturen

Sebastiaan Kors

CEO

015-251 36 36

sebastiaan.kors@pinewood.nl

De cyberdreigingen veranderen sneller dan ooit. Nieuwe aanvalstechnieken, geopolitieke spanningen en supply-chain risico’s maken het steeds lastiger om te bepalen waar u écht kwetsbaar bent. Het Cybersecurity Threat Landscape Report van Pinewood geeft u een helder, op maat gemaakt overzicht van de actuele dreigingen die specifiek relevant zijn voor uw organisatie — wereldwijd, sectorspecifiek én regionaal.

Sebastiaan Kors

CEO

015-251 36 36

sebastiaan.kors@pinewood.nl

Bestuurders, kom in actie

De invoering van NIS2 komt dichterbij. Deze nieuwe Europese richtlijn voor netwerk- en informatiebeveiliging zal grote gevolgen hebben voor organisaties in uiteenlopende sectoren. Niet alleen zullen meer organisaties worden aangemerkt als ‘essentieel’ of ‘belangrijk’, ook zullen de verplichtingen strenger zijn en de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders nadrukkelijker worden vastgelegd.

Veel organisaties lopen het risico NIS2 te benaderen als een set regels die moet worden afgevinkt. Dat is een gevaarlijke misvatting. NIS2 is geen IT-project, maar vraagt om een fundamentele verandering in de manier waarop een organisatie met cybersecurity omgaat. Het gaat om een cultuurverandering: van losse maatregelen naar een duurzame mentaliteit waarin cybersecurity verankerd is in strategie, gedrag en besluitvorming.

Een juiste aanpak biedt echter ook kansen: organisaties die cybersecurity omarmen als kernwaarde, vergroten hun betrouwbaarheid, versterken hun concurrentiepositie en kunnen zich profileren als vertrouwde partner voor klanten, leveranciers en investeerders.

Wat verandert er precies?

De Network and Information Security Directive 2 (NIS2) gaat verder dan de eerdere richtlijn. De belangrijkste doelstellingen zijn:

• Versterken van cyberweerbaarheid binnen de hele EU;
• Verminderen van kwetsbaarheden in netwerken en informatiesystemen;
• Waarborgen van continuïteit bij cyberincidenten;
• Vergroten van transparantie en verantwoordingsplicht, waarbij bestuurders persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn.

De kenmerken van een NIS2-cyberveilige organisatie

Een organisatie die de vereisten van NIS2 niet alleen naleeft maar omarmt, onderscheidt zich door de volgende kenmerken:

• Duidelijke governance en communicatie: het bestuur formuleert en communiceert een visie op cybersecurity die in lijn is met de NIS2-verplichtingen. Managers en medewerkers begrijpen wat dit betekent voor hun werk en handelen ernaar.
• Cybersecurity als integraal onderdeel van de strategie: niet als kostenpost, maar als investering in continuïteit, vertrouwen en concurrentiekracht.
• Voorbeeldgedrag van bestuur en management: medewerkers accepteren verandering pas als zij zien dat leidinggevenden dezelfde verantwoordelijkheid nemen.
• Continu leren en ontwikkelen: training en bewustwording maken duidelijk dat iedere medewerker een rol heeft in cyberweerbaarheid.
• Feedback en doorontwikkeling: cultuurverandering wordt actief gemeten en bijgestuurd. Bestuurders luisteren naar signalen uit de organisatie en optimaliseren waar nodig.
• Vasthoudendheid en visie: bestuurders realiseren zich dat cultuurverandering tijd kost en blijven koersvast, ook als weerstand of tegenslag optreedt.

Het risico van afwachten

De invoering van de AVG laat zien wat er mis kan gaan: veel organisaties stelden naleving uit, vertrouwden erop dat de handhaving wel mee zou vallen, en kwamen pas in actie toen boetes en reputatieschade al werkelijkheid waren.

Bij NIS2 ligt dat risico opnieuw op de loer. Het verschil is echter dat de wetgeving nu verder gaat: bestuurders én CISO’s kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld bij nalatigheid. Dit vraagt om directe actie en een proactieve benadering, niet om een afwachtende houding.

Wat betekent dit voor bestuurders?

De essentie is duidelijk: zonder cultuurverandering blijft NIS2 een papieren exercitie.
Bestuurders hebben de verantwoordelijkheid om cybersecurity als prioriteit in te bedden in alle lagen van de organisatie. Dat betekent:

• Het belang van cybersecurity expliciet uitdragen;
• Zelf het goede voorbeeld geven in keuzes en gedrag (tone at the top);
• Investeren in kennis, training en bewustwording;
• Cyberrisico’s behandelen als bedrijfskritisch, net als financiële of juridische risico’s;
• Tijdig beginnen, zodat veranderingen kunnen inslijten in processen én cultuur.

Conclusie: Begin vandaag

NIS2 is geen kwestie van enkel naleving – het is een kans om de organisatie structureel sterker te maken. Door nu te starten met de noodzakelijke cultuurverandering, kan een bestuur ervoor zorgen dat cybersecurity doordringt tot in de haarvaten van de organisatie.

Dat vraagt om visie, leiderschap en volharding. Maar het alternatief – wachten en slechts voldoen aan minimale eisen – brengt veel grotere risico’s met zich mee. Gebruik de tijd die er nog is, en begin vandaag.

Sebastiaan Kors

CEO

015-251 36 36

sebastiaan.kors@pinewood.nl

Op 8 oktober heeft Pinewood de ISAE3402 type-2 assurance verklaring ontvangen van audit bureau Accoris. ISAE3402 is de norm voor o.a. Managed Security Service Providers zoals Pinewood en geeft een antwoord op de risico’s en uitdagingen die gerelateerd zijn aan outsourcing door assurance over risicomanagement en interne beheersing. Met deze verklaring is aangetoond dat bij Pinewood de genomen maatregelen volgens de geldende normen is geborgd.

Volgens Sebastiaan Kors (CEO bij Pinewood): ‘’Onze klanten en de markt vragen in toenemende mate naar een dergelijke verklaring omdat zij en hun accountants zekerheid willen hebben dat er geen risico’s zijn wanneer bijvoorbeeld security monitoring is uitbesteed. De vragen van klanten kunnen zijn; ‘Op welke wijze wordt data opgeslagen?’, ‘Hoe wordt omgegaan met change management?’, ‘Voldoet mijn leverancier aan wet- en regelgeving op het gebied van privacy (AVG)?’ Naast deze vragen is er vaak sprake van een wettelijke verplichting voor bedrijven en instellingen om processen die zij outsourcen te beheersen.’’.

Albert Esser (COO bij Pinewood) vult aan: specifiek wordt er bij een ISAE3402 audit goed gekeken naar de opzet van beheerprocessen, het bestaan en de werking hiervan over een specifieke periode. Met deze ISAE3402 type-2 assurance verklaring wordt onafhankelijk bevestigd dat Pinewood voor het beheer van de betreffende processen naar behoren heeft ingericht en dat de gegevens van onze klanten ook in het afgelopen jaar in veilige handen zijn geweest bij Pinewood. Een mooie stap om aan te tonen dat we kwaliteit leveren en doen wat we beloven”.

Sebastiaan Kors

CEO

015-251 36 36

sebastiaan.kors@pinewood.nl

Tijdens het jaarlijkse Cyber Future Event van Pinewood stonden wij stil bij een korte geschiedenis cybersecurity. Dit mede vanwege het 30 jaar bestaan van Pinewood en dat de geschiedenis ons veel kan leren wat er nu en in de toekomst zich mogelijk af kan spelen.

Ter gelegenheid hiervoor hebben wij een overzicht gemaakt van beruchte hacks, ontwikkelingen in het vakgebied, virussen tot aan ontwikkelingen van vandaag de dag. Dit overzicht kan in hoge-resolutie worden uitgeprint.

Download de hoge-resolutie versie van ‘ De geschiedenis van cybersecurity’.

Sebastiaan Kors

CEO

015-251 36 36

sebastiaan.kors@pinewood.nl

Identificeert uw externe dreigingen

External Attack Surface Management (EASM) van Pinewood controleert continu uw digitale aanvalsvlak. Dit omvat websites, netwerken en cloud. Het doel is om uw algehele veiligheid te versterken en te voorkomen dat kwaadwillenden toegang krijgen tot gevoelige informatie of systemen.

Heeft u inzicht in uw digitale footprint op Internet? Wat is er te vinden over uw organisatie, uw systemen of uw medewerkers?

Kwaadwillenden gaan actief op zoek naar publieke informatie die ingezet kan worden voor bijvoorbeeld phishing, CEO fraude of toegang tot uw systemen. Dit heet de reconnaissance fase van een cyberaanval. Hierbij geldt de laagste mate van beveiliging wordt het eerst aangevallen.

Een aantal voorbeelden uit de praktijk waar u mogelijk kwetsbaar bent:

• Een testserver wordt ontsloten richting internet
• Onbedoelde open poorten en services
• Onveilig geconfigureerde diensten
• Mailserver wordt op blacklist geplaatst
• Registratie van look-a-like domeinen door aanvaller

Het Pinewood SOC monitort actief uw digitale aanvalsoppervlak via het Internet. Dit is waar EASM  inzicht geeft in uw kwetsbaarheden en aanvalsopervlak.

Pinewood EASM dienst omvat:

Asset discovery: uw digitale aanvalsoppervlak bepalen
Met onze dienst brengen wij alle relevante onderdelen in kaart van uw digitale aanvalsoppervlak. We ontzorgen u door het toepassen van automatische en handmatige monitoring op alle onderdelen van uw digitale aanvalsoppervlak. We voeren dagelijkse scanning uit en zorgen dat we ontwikkelingen binnen uw digitale aanvalsoppervlak identificeren en hierop handelen.

Inventory en classificatie: uitgebreide analyse van uw digitale aanvalsoppervlak
Alle onderdelen van uw digitale aanvalsoppervlak worden zowel handmatig als geautomatiseerde geanalyseerd en geclassificeerd. Ons Threat Intelligence team vormt een beeld van uw digitale aanvalsoppervlak en doet uitgebreide analyse van de details van alle onderdelen. Resultaten en classificatie van onderdelen vindt plaats op basis van de reeds bij ons bekende informatie en in afstemming met uw organisatie.

Monitoring van risico’s en security posture: tijdig uw risico’s geïdentificeerd
Het Threat Intelligence team van Pinewood is onderdeel van ons Security Operations Center. Op basis van de gevonden informatie worden risico’s direct geïdentificeerd en gecorreleerd aan de infromatie welke reeds bekend is binnen ons SOC. Dit stelt ons team beter in staat om gevonden risico’s van uw organisatie direct te signaleren en melden.

Ondersteuning bij mitigatie: beveiligen van uw digitale aanvalsoppervlak
Het Security Operations Center van Pinewood gebruikt de resultaten van EASM om uw organisatie te ondersteunen bij het beveiligen van uw digitale aanvalsoppervlak. Ons team van SOC analisten en Security Consultants analyseert de resultaten van EASM en adviseert u over de te nemen maatregelen.

Pinewood integreert de EASM-dienst met het SOC, met als voordeel:

• Betere duiding van alarmen uit het SOC van security issues en risico’s.
• Gerichtere response bij kwetsbaarheden en dreigingen.
• Herkenning van mogelijke blind spots in SOC monitoring.
• Door integratie met SIEM-logging ontstaat een completer en actueler beeld van uw situatie.

Arthur van Vliet

Sales Manager

06 – 53 93 88 38

arthur.vanvliet@pinewood.nl

Stichting Z-CERT, het expertisecentrum op het gebied van cybersecurity in de zorg, bouwt sinds het begin van de Coronacrisis aan het Zorg Detectie Netwerk (ZDN). Dat doet Z-CERT samen met de zorgsector, het Nationaal Cyber Security Center (NCSC) en private partijen. Via het ZDN wordt informatie gedeeld met de zorgsector over malware, phishing en cyberspionage. Vanaf half november sluiten nog meer organisaties aan bij dit netwerk.

Zes IT-securitypartijen, waaronder Pinewood, gaan dan zorgspecifieke dreigingsinformatie delen met hun klanten uit de zorgsector. De zes bekende securitypartijen hebben hiervoor een intentieverklaring getekend met Stichting Z-CERT. Eerder sloten 46 ziekenhuizen zich rechtstreeks aan bij het ZDN. Nu komen daar nog eens 27 zorgorganisaties bij die de aansluiting regelen via een van de genoemde IT-partijen.

Directeur Z-CERT Wim Hafkamp spreekt van een ‘Grote stap voor de digitale veiligheid van de zorgsector.’ “We zijn blij dat we samen met deze securitypartijen de zorgsector nog beter kunnen beschermen tegen digitale dreigingen. Zoals recent weer te zien was in Amerika waarbij ziekenhuizen actief werden aangevallen met ransomware, is cyber security geen overbodige luxe. Via o.a. Pinewood kunnen we nog meer zorgorganisaties aansluiten op het ZDN. Ons doel is om voor het einde van 2020, 80 procent van de ziekenhuizen aan te sluiten op het Zorg Detectie Netwerk.”

Het ZDN vormt een als het ware een detectieschild om de zorginstellingen heen. Wanneer een van de aangesloten organisaties kwaadaardige activiteiten ontdekt, deelt die organisatie dit met het Zorg Detectie Netwerk. In cybersecuritytermen noemen we dit ‘IOC’s’ (Indicator of Compromise). Deze IOC wordt direct herkend door de andere aangesloten zorginstellingen. Die kunnen dan de ‘ziekteverwekker’ ‘opruimen’ voordat het hun essentiële netwerken raakt.

Onlangs zijn IOC’s opgenomen die geassocieerd zijn met statelijke actoren die proberen in te breken bij Amerikaanse onderzoeksgroepen die COVID-19 gerelateerd onderzoek uitvoeren. Door deze IOC’s ook hier te delen, wil Z-CERT voorkomen dat eventuele Nederlandse onderzoeken ook slachtoffer worden van spionage door statelijke actoren.
Hafkamp: “Het ZDN is relevanter dan ooit. Een dreiging richting de een is een waarschuwing voor de ander. Alleen samen maken we de zorg digitaal veiliger